Swipe to the left

Het A-type keeper: voorkomen is beter dan genezen

Het A-type keeper: voorkomen is beter dan genezen
Geen reactie

Het kost je ongeveer 4 minuten om dit artikel te lezen


Paolo Maldini, een van de beste verdedigers aller tijden, zei ooit in zijn tijd bij AC Milan: “Als ik een tackle maak, ben ik eigenlijk bezig mijn eigen fout te herstellen”. Hij stond dan in eerste instantie al niet goed opgesteld, zo vond hij. Dat herstelde hij vervolgens met een tackle. Als een verdediger twee meter naar achteren stapt om de diepte eruit te halen, of zijn lichaam goed gebruikt, dan valt dat de gemiddelde voetbalkijker amper op. Maakt hij een vliegende tackle, dan staat het publiek op de banken.

Hetzelfde geldt bij een verdedigende hoekschop. Veel teams houden een of twee spelers bij de paal, om een doelpoging nog van de lijn te halen. Lukt dat, dan wordt zo’n actie in de samenvatting veelvuldig herhaald. Een keeper kan ook niemand bij de palen neerzetten en meer koppers opstellen. Werkt een verdediger (die anders bij de paal zou staan) de bal weg, dan haalt dat de samenvatting niet eens. In beide voorbeelden is het resultaat echter gelijk: het voorkomen van een tegengoal.

Kortom, een spectaculaire voetbalactie is leuk om te zien, maar vaak zijn de slimme, onopvallende voetbalacties het meest effectief. Handelingen waarmee gevaar al wordt voorkomen voordat het zich doorzet. Zo werkt het ook bij keepers. Een doelman krijgt vaak complimenten over zijn reddingen: uit schoten van afstand, een-tegen-een-situaties of katachtige reflexen op schoten van dichtbij. Keepers die gevaar herkennen en in een vroegtijdig stadium in de kiem smoren, worden vooral herkend door de echte kenners en krijgen niet altijd de credits die ze verdienen.

Een spectaculaire voetbalactie is leuk om te zien, maar vaak zijn de slimme, onopvallende voetbalacties het meest effectief

A-type

Frans Hoek roept dat al enige jaren en onderscheidt twee keepers: het R-type en het A-type. De R staat voor reageren. Als voorbeeld noemt hij bijvoorbeeld Fabian Barthez. De Franse doelman verrichte in zijn carrière talloze sensationele reddingen. Maar bepaalde saves waren niet nodig als hij in een eerder stadium attenter was en het gevaar herkende. Zie bijvoorbeeld het onderstaande filmpje.

De A van A-type staat voor anticiperen: situaties herkennen en daarop inspelen. Dat wil niet zeggen dat een A-type altijd beter is dan een R-type. Welke keeper je het beste kunt gebruiken, hangt vooral af van de speelwijze van het elftal. Pep Guardiola koos er bij Manchester City bijvoorbeeld om Joe Hart (R-type) te laten vertrekken en haalde Claudio Bravo (A-type) ervoor terug. Bravo beschikt in mindere mate over het extreme reactievermogen op schoten van dichtbij, maar kan uit zijn doel keepen en fungeert bovendien als elfde veldspeler in de opbouw. Hart daarentegen zou (qua type, niet qua kwaliteit) wellicht meer geschikt zijn voor een ploeg die meer kansen tegen krijgt, zoals een laagvlieger of een defensie die met minder ruimte in de rug speelt.

Welke keeper je het beste kunt opstellen, hangt vooral af van de speelwijze van het elftal

Als je weet wat de doelen van de club zijn (optimale resultaten behalen), dan verzint een trainer een plan om dat te bereiken. Voor een keeper is het vooral belangrijk om in dat plan te passen. Speelt de verdediging ver van het eigen doel af? Dan is het heel nuttig als een keeper à la Manuel Neuer kan anticiperen op diepteballen. (Al is Neuer natuurlijk zo goed dat hij binnen elke speelwijze een meerwaarde vormt.) Staat een team veel voorzetten toe, dan helpt het enorm als een keeper goed is in het verwerken van flankballen.

Trainen

Wim Reckers, keeperstrainer bij de jeugdopleiding van sc Heerenveen, zei ooit het volgende in vakblad De Voetbaltrainer: "Bij het opleiden van keepers staat de speelwijze van de club in de verschillende fasen van de opleiding centraal. De keeper heeft een rol in alle teamfuncties die aan bod komen: verdedigen, omschakelen, aanvallen en de standaardsituaties die daarbij horen. Dat heeft in eerste instantie consequenties voor de manier van scouten. Als je keepers grofweg verdeelt in reagerende en anticiperende keepers, dan zoeken wij bij Heerenveen naar keepers die situaties goed kunnen inschatten en in de ruimte kunnen verdedigen; anticiperende keepers dus. Dat is nog best lastig, omdat het ontwikkelen van ruimtelijk inzicht tot op latere leeftijd doorgaat.”

Volgens Reckers geldt dat niet alleen voor de scouting, maar zeker ook voor de manier van trainen voor keepers die al bij een club aanwezig zijn. Als er een nieuwe trainer komt, bijvoorbeeld. Reckers: "Ik sprak laatst David Thiel, de keeperstrainer van Bayer Leverkusen. Onder de nieuwe hoofdtrainer Roger Schmidt speelt de ploeg powervoetbal, compleet anders dan onder voorganger Sami Hyypiä. Dat is van grote invloed op de rol van keeper Bernd Leno. Thiel vertelde me hoe zeer de rol van Leno veranderde als gevolg van de nieuwe speelwijze. Dat vergt een andere manier van trainen. Het is de vraag of dezelfde keeper de kwaliteiten heeft om te functioneren in een andere speelwijze. Dat is een boeiend proces.”

Anticiperen

Het is niet altijd makkelijk te zien hoeveel een keeper bijdraagt aan het bereiken van een optimaal resultaat. Je hoort niet al zijn coachopmerkingen en ziet ongetwijfeld situaties over het hoofd waarbij een keeper gevaar afwendt voor het ontstaat. Maar de grove verdeling in een A-type en een R-type keeper brengt wel helderheid. Voor de scouting (Wat voor type keeper zoeken we?), voor de trainer (Welke keeper binnen mijn selectie past het beste binnen mijn speelwijze?), de keeperstrainer (Hoe ontwikkel ik mijn keeper binnen de manier van spelen van het team?) en natuurlijk de keeper zelf (Pas ik bij een bepaalde club?).

De grove verdeling in een A-type en R-type brengt helderheid voor de scouting, trainer, keeperstrainer en de keeper zelf

Samenvattingen van voetbalwedstrijden zullen niet veel veranderen de komende jaren: op televisie blijven de adembenemende reddingen prominent aanwezig. En daar is natuurlijk ook niks mis mee: die zijn het leukst om te zien. Ondertussen is het binnen de keeperswereld wel heel nuttig om meer aandacht te besteden aan de op het eerste oog onzichtbare bijdragen van keepers. Het vroegtijdig voorkomen van gevaar is namelijk goud waard.


Lees ook:

Het dogma van de korte hoek
Wat kun je doen tegen slijtage van keepershandschoenen?
Keepershandschoenen schoonmaken: hoe doe ik dat?

Geplaatst in: Tactiek
* invullen verplicht
Inschrijven Nieuwsbrief Blog Keepable


web-monitoring-ok